Санаэ Такачигийн бодлого нь “хоёр үзүүртэй илд” мэт үр дагаврыг авчирч байна

Японы Ерөнхий сайд Санаэ Такачигийн баримталж буй бодлого нь тус улсын дотоод бүтцийг өөрчлөөд зогсохгүй дэлхийн эдийн засаг, олон улсын улс төр болон Энэтхэг-Номхон далайн бүс нутгийн геополитикийн тэнцвэрт гүн гүнзгий нөлөө үзүүлж байна. 2025 оны сүүлээр Японы анхны эмэгтэй Ерөнхий сайдаар томилогдсон тэрбээр эдийн засгийн үндэсний үзэл, төсвийн идэвхтэй тэлэлт болон батлан хамгаалах салбарт эрс шинэчлэл хийх хатуу чиг шугам баримтлах болсон юм. Түүний энэхүү бодлогын үр дагаврыг олон улсын томоохон судалгааны хүрээлэнгүүд болон шинжээчид дараах үндсэн чиглэлүүдээр дүгнэж байна.

"САНАЭНОМИКС" БА НИЙЛҮҮЛЭЛТИЙН СҮЛЖЭЭ

Такачигийн эдийн засгийн стратеги буюу ажиглагчдын нэрлэж буйгаар "Санаэномикс" нь өмнөх Ерөнхий сайд нарын баримталж байсан хэмнэлтийн бодлогыг эрс зогсоож, дотоодын хөрөнгө оруулалтыг дэмжихэд чиглэж байна. Түүний Засгийн газар стратегийн салбаруудад төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр дамжуулан 370 их наяд иен (ойролцоогоор 2.26 их наяд ам.доллар) бүхий аварга том хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг баталсан бөгөөд үүнээс 135 тэрбум ам.долларыг шууд эдийн засгийг сэргээхэд зориулахаар зарласан юм.

Энэхүү бодлого нь дэлхийн санхүүгийн зах зээлд хоёр төрлийн нөлөө үзүүлж байна.

-BNP Paribas Wealth Management-ийн шинжээчдийн үзэж буйгаар Японы хөдөлмөрийн зах зээл нь Такачигийн гадаад ажиллах хүчнийг хязгаарлах консерватив байр суурьтай зөрчилдөж, дотоодын үнэ болон инфляцыг хөөрөгдөх эрсдэлтэй. Энэ нь Японы Төв банкийг бодлогын хүүгээ хурдацтай өсгөх шаардлагад хүргэж, улмаар дэлхийн хөрөнгийн урсгал болон иений ханшид хүчтэй хэлбэлзэл үүсгэж байна.

-Вашингтон дахь Стратеги ба олон улсын судлалын хүрээлэнгээс гаргасан дүгнэлтээр Такачигийн сонгуульд байгуулсан үнэмлэхүй ялалт нь Хятадын зүгээс үзүүлдэг эдийн засгийн шахалт, хориг арга хэмжээ дахин үр дүнд хүрэхгүй болохыг харуулсан. Нийлүүлэлтийн сүлжээг Хятадаас хараат бус болгох, хагас дамжуулагч болон өндөр технологийн салбарыг дотооддоо нутагшуулах Такачигийн бодлого нь олон улсын худалдааны бүтцийг "де-рискинг" буюу эрсдэлийг бууруулах чиглэл рүү эрчимтэй түлхэж байна.

ТАЙВАНИЙН АСУУДАЛ БА ХЯТАД-ЯПОНЫ ХЯМРАЛ

Геополитикийн талбарт Санаэ Такачи нь сүүлийн хэдэн арван жилд байгаагүй хатуу байр суурьтай Японы удирдагч хэмээн тодорхойлогдож байна. Түүний Тайванийн тусгаар тогтнол, аюулгүй байдлыг ил тод дэмжсэн мэдэгдлүүд нь Бээжингийн зүгээс маш хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарсан.

Такачи "Тайваньд цэргийн мөргөлдөөн үүсэх нь Японы оршин тогтнолд заналхийлсэн үйлдэл тул Токио цэргийн хариу арга хэмжээ авч магадгүй" гэж мэдэгдсэн нь 2025–2026 оны Хятад-Японы дипломат хямралыг дэгдээсэн юм. Бээжин хариу арга хэмжээ авч, Японоос далайн бүтээгдэхүүн импортлохыг бүрмөсөн хориглож, аялал жуулчлалыг хязгаарласнаас гадна давхар зориулалттай технологийн түүхий эд болон газрын ховор элементийн экспортоо хаасан байна.

Шинэ Делид төвтэй Ажиглагч судалгааны сангийн дүгнэснээр Такачи 2026 оны сүүлээр Японы Үндэсний аюулгүй байдлын стратегийг шинэчлэн найруулж, батлан хамгаалах зардлыг ДНБ-ий 2%-д хүргэх Абэ-гийн төлөвлөгөөг улам хурдасгаж байна. Энэхүү цэрэгжилтийн бодлого нь Энэтхэг, Австрали зэрэг Ази, Номхон далайн орнуудыг геополитикийн тэнцвэрээ эргэн харахад хүргэж байгаа бөгөөд АНУ-Японы цэргийн холбоог түүхэнд байгаагүй өндөр түвшинд бэхжүүлж байна.

НҮБ-ЫН ДЭГ ЖУРМЫГ ДАВТАН ХАРАХ НЬ

Такачи зөвхөн бүс нутгийн төдийгүй дэлхийн засаглалын архитектурыг өөрчлөх амбицтай байгаагаа харууллаа. Өнгөрсөн долоо хоногт эхэлсэн НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулган дээр түүний хэлсэн үг олон улсын улс төрд томоохон цуурай үүсгэв. Тэрбээр НҮБ-ын дүрэм дэх дэлхийн хоёрдугаар дайнаас үлдсэн "дайсан улс" гэх хоцрогдсон заалтуудыг бүрмөсөн хасахыг уриалсан юм.

The Japan Times сонин болон олон улсын тоймчдын тэмдэглэснээр энэхүү алхам нь Хятад болон Оросын зүгээс Японыг "нео-милитаризм" руу тэмүүлж байна хэмээн буруутгах үндэслэл болсон. Такачигийн энэ бодлого нь Япон улс дайны дараах "пацифист" буюу энх тайванч хязгаарлагдмал байр сууринаас гарч, дэлхийн хэмжээний бие даасан цэрэг-улс төрийн тоглогч болох зорилготойг илтгэж байна. Мөн тэрбээр Хормузын болон Баб-эль-Мандебын хоолой зэрэг дэлхийн худалдааны стратегийн чухал цэгүүдэд чөлөөт навигацийг хангахын тулд Япон улс илүү идэвхтэй оролцоно гэдгээ мэдэгдсэн нь Токиогийн гадаад бодлогын цар хүрээ тэлснийг харуулж байна.

Санаэ Такачигийн баримталж буй бодлого нь дэлхий дахинд хоёр талтай үр дагаврыг авчирч байна. Нэг талаас, түүний "Санаэномикс" бодлого нь дотоодын асар их хөрөнгө оруулалтыг идэвхжүүлж, технологийн салбарт АНУ-Японы хамтын ажиллагааны шинэ боломжуудыг нээж байна. Нөгөө талаас, түүний үндсэрхэг бөгөөд хатуу чиг шугам нь Хятадтай хийх геополитикийн сөргөлдөөнийг дээд цэгт нь хүргэж, бүс нутгийн нийлүүлэлтийн сүлжээ болон түүхий эдийн зах зээлд урьдчилан тааварлах аргагүй эрсдэлүүдийг бий болгов. Дэлхийн томоохон судалгааны төвүүдийн үзэж буйгаар Японы энэхүү шинэ дүр төрх нь Олон улсын хууль дүрэмд суурилсан дэг журмыг хамгаалахад чухал түлхэц болох хэдий ч Энэтхэг-Номхон далайн бүсийг цэргийн мөргөлдөөний ирмэгт улам ойртуулж буй "хоёр үзүүртэй илд" юм.