Олон улсын анхаарал Иран руу шилжсэн нь Киевийг эрсдэлд оруулж байна

www.theguardian.com

Москвагийн зүгээс хаврын давшилтаа эрчимжүүлж байгаа энэ үед Өрнөдийн орнууд Иран дахь дайнд анхаарлаа хандуулж байгаа нь Украины агаарын хамгаалалтыг эмзэг байдалд оруулав

ОХУ-ын зэвсэгт хүчин Украины нутаг дэвсгэр дэх иргэний бүсүүдэд пуужин болон дроны шинэ давалгааг эхлүүллээ. Энэхүү халдлагын улмаас наад зах нь таван хүн амь үрэгдсэн бөгөөд фронтын шугам дахь Украины эсэргүүцлийг мохоох зорилготой "хаврын давшилт"-аа Москва ийнхүү эрчимжүүлж байна.

Украины Агаарын цэргийн хүчний мэдээлснээр, Оросын тал өнгөрсөн шөнө 400 орчим алсын тусгалтай дрон болон 23 далавчит пуужин харвасан байна. Энэ нь сүүлийн хэдэн долоо хоног үргэлжилсэн харьцангуй нам гүм байдлын дараах хамгийн том хэмжээний агаарын довтолгооны нэг боллоо.

Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский энэхүү агаарын цохилтод тус улсын 11 бүс нутаг өртөж, ихээхэн хохирол амссаныг онцлоод, холбоотнууддаа хандан агаарын довтолгооноос хамгаалах зэвсэг, сумыг яаралтай нийлүүлэхийг дахин уриаллаа. Тэрбээр хэлэхдээ, баллистик пуужингуудыг замаас нь амдан устгах чадвартай системүүдийн хувьд Украин улс АНУ-аас бүрэн хамааралтай байгааг сануулаад, Вашингтоны анхаарал Иран болон Израилийн мөргөлдөөн рүү шилжсэн нь Киевийг хамгаалалтын нөөцгүй болох эрсдэлд оруулж байна хэмээн мэдэгдэв.

Энэхүү цохилтын нөлөө зөвхөн Украины хилээр хязгаарлагдсангүй. Хөрш зэргэлдээ Молдав улсын эрх баригчид Европын эрчим хүчний сүлжээтэй холбогддог гол цахилгаан дамжуулах шугам Оросын цохилтын улмаас гэмтсэн болохыг мэдээллээ. Үүнтэй холбогдуулан Молдав улс иргэддээ хандан ачаалал ихтэй цагуудад цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээгээ хязгаарлахыг уриалсан байна.

Өвлийн турш эрчим хүч, дулааны хязгаарлалттай нүүр тулсан Украин одоо Оросын цэргийн хүчний шинэ түрэмгийлэлтэй тулгарч байна. Цаг агаарын нөхцөл байдал дээрдэж, хөрс хатаж эхлэхтэй зэрэгцэн Москвагийн "туйлдуулах дайн" (war of attrition) хаврын улиралд идэвхждэг зүй тогтолтой. Одоогоор Оросын зэвсэгт хүчин Украины цэргүүдээс тооны хувьд гурав дахин давуу байгаа бөгөөд зүүн болон өмнөд фронтын шугамаар ахиц гаргахыг эрмэлзэж байна.

Донецк мужийн зүүн хэсэгт Оросын цэргүүд өвлийн турш бага багаар урагшилсаар, стратегийн ач холбогдолтой Славянск хотод хойд болон зүүн талаас нь ойртоод байна. Тэд одоогоор хотын захаас ердөө 20 км-ийн зайд байрлаж байгаа юм. Мөн Запорожье мужийн Зализничне тосгоны орчимд Оросын тал тодорхой хэмжээний газар нутгийг хяналтдаа авсан тухай нээлттэй эх сурвалжийн шинжээчид мэдээлж байна.

АНУ-ын "Дайн судлалын хүрээлэн" (ISW)-ийн мэдээлснээр, Кремль фронтын шугам руу хүнд техник хэрэгсэл болон нэмэлт цэргийн хүчээ татан төвлөрүүлж эхэлжээ.

Вашингтон дахь Карнеги сангийн шинжээч Майкл Кофман хэлэхдээ "Ихэвчлэн 4-р сарын орчимд Оросын талаас хуягт техникийн томоохон давшилтууд явагддаг ч тэдгээр нь өндөр зардалтай, үр дүн багатай байсаар ирсэн" хэмээв. Түүний үзэж байгаагаар Украины хамгаалалт ийм төрлийн механикжсан дайралтыг няцаахад сайн бэлтгэгдсэн бөгөөд одоогийн байлдааны ажиллагаа голчлон эсрэг талын дрон нэгжүүдийг дарах эсвэл байрлалыг нь өөрчлөхөд чиглэж байна.

Украин энэ оны эхээр тулааны талбарт тодорхой амжилт гаргасан. Запорожье мужийн өмнөд хэсэгт Оросын цэргүүдийн өмнө нь эзлээд байсан 150 орчим хавтгай дөрвөлжин миль газар нутгийг эргүүлэн авчээ. Цэргийн шинжээчдийн тэмдэглэснээр, 2-р сар нь 2023 оноос хойш Киев алдсанаасаа илүү их газар нутгийг чөлөөлсөн анхны сар болсон байна.

Энэхүү сөрөг довтолгоонд Илон Маскийн гаргасан шийдвэр чухал нөлөө үзүүлсэн гэж үзэж байна. Тэрбээр 2-р сард Оросын цэргийн хүчний ашиглаж байсан "Starlink" хиймэл дагуулын интернет холболтыг тасалснаар Оросын цэргүүдийн холбооны гол шугамыг тасалдуулж чаджээ.

Хэдийгээр фронт дээр зарим амжилт байгаа ч Украины нөхцөл байдал туйлын хүнд хэвээр байна. Дэлхий нийтийн анхаарал Ойрхи Дорнод дахь дайн руу хандсанаар Украины агаарын хамгаалалтын гол тулгуур болсон АНУ-ын "Patriot" пуужингийн нөөц дуусах вий гэсэн болгоомжлол нэмэгдэв.

Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Флорида мужид Украин болон АНУ-ын төлөөлөгчид хоёр өдрийн турш хэлэлцээ хийж, Оросын түрэмгийллийг зогсоох замыг эрэлхийлсэн боловч ямар нэгэн тодорхой ахиц гараагүй байна. Хэлэлцээрийн гол тээг болж буй асуудал нь Донбассын бүс нутаг бөгөөд Москва энэ бүсийг бүхэлд нь өөртөө нэгтгэхийг шаардсаар байгаа юм.

Зеленский "X" (хуучнаар Твиттер) хуудсандаа "АНУ-д болсон уулзалтын үр дүнг хэлэлцэж байх зуур Оросын тал 'Шахед' дроноор шинэ давалгаа эхлүүлсэн нь маш утга учиртай хэрэг. Ирантай хийж буй дайнаас болж геополитикийн нөхцөл байдал улам ээдрээтэй болж, харамсалтай нь энэ нь Оросыг улам зоригжуулж байна" хэмээн бичжээ.

Украины "Украйнская правда" сонины мэдээлснээр, Флорида дахь хэлэлцээний үеэр АНУ-ын тал Украиныг Донецк мужаас цэргээ гаргахыг шахаж, хэрэв татгалзвал Вашингтон энхийн хэлэлцээгээ зогсоож, Иран дахь цэргийн ажиллагаандаа түлхүү анхаарна гэдгээ анхааруулсан гэх мэдээлэл байна. Харин Зеленский цэрэг гаргах асуудал нь зөвхөн Өрнөдийн орнуудаас аюулгүй байдлын "бат найдвартай" баталгаа авсан нөхцөлд л боломжтой гэдгийг дахин мэдэгдэв.

Нөгөө талаас, дэлхийн зах зээл дээрх эрчим хүчний үнийн өсөлтөөс асар их ашиг олж байгаа Кремлийн зүгээс Иран дахь мөргөлдөөнөөс шалтгаалан АНУ, Орос, Украины хоорондын яриа хэлэлцээ "нөхцөл байдлын улмаас түр зогссон" хэмээн мэдэгдлээ.