Гадаадын дохиур болсон дотоодын улстөрчид илүү аюултай

Монголчууд уянгалах ч дуртай, улстөржих ч дуртай ард түмэн. Гэлээ гээд улаан шугам давсан улс төр хийж болохгүй. Тэр нь үндэсний аюулгүй байдал, улсын тусгаар тогтнол, дотоодын эв нэгдэл. Монголчууд үүнийг нуур амгалан бол нугас амгалан гэж хэлдэг.

Үндэсний эв нэгдэл бол чухамдаа Монгол Улсын тусгаар тогтнолын баталгаа юм. Харамсалтай нь, жилүүдэд манай нийгэмд нэг гаж үзэгдэл тогтсон. Бүх сэдвийг талцуулах замаар улс төр хийдэг бохир технологи.

Сонгууль болохоор жалга дов, намын батлахаар нь хуваана. Сонгууль дуусахаар баян, хоосноороо, хот хөдөөгөөр нь талцуулна. Сонгуулийн талцал, намуудын зодоон, улстөрчдийн зөрчилдөөнийг ардчилсан нийгэмд байх ёстой хэвийн үйл явдал гэж бодоход аймаг, сум, яс үндсээр нь иргэдээ талцуулахыг яагаад ч зөвтгөх аргагүй. Ардчилал бол хэн дуртай нь амныхаа зоргоор бурахыг хэлдэггүй. Үг хэлэх эрх чөлөө гэж үндэсний аюулгүй байдлаар талцахын нэр бүр биш

Байтлаа улстөрч нэртэй утсан хүүхэлдэйнүүд өдгөө үндэс угсаа, үүх түүхээр нь хувааж, үзэн ядуулах үг нийгэмд шидэлдэг болжээ. Хамгийн гол нь улстөрчдийн амнаас унасан үг болгон улс оронд эерэг, сөрөг үйлдэл дагуулдаг. Тэдний үндсэн мэх нь олон нийтийн анхаарлыг хэрүүл талцал руу чиглүүлж, араар нь хулгай луйвраа хийнэ. Аль эсвэл хэн нэгэн даргын авлига, хулгайг нуухын тулд аль болохоор нь яс хаяна. Эрх мэдлийн төлөө ах дүүс, анд нөхдийг ч өстөн дайсан болгохоос сийхгүй. Энэ аргад мэргэшсэн бүлэглэл ч Монголд бий болоод удаж байна.

Уг нь улстөрчийн үг болгон хариуцлагатай, хэлсэн үгэндээ ч тэд эзэн болох ёстой. Харамсалтай нь, Монголд чуулганы танхимд хэлсэн үгэндээ эзэн болж байсан улстөрч байхгүй. Халдашгүй бүрэн эрх нэрээр тэд хэн нэгнийг хаа хамаагүй гүтгэнэ, харлуулна. Бүр сүүлдээ улс орны эв нэгдлээр улс төр хийдэг болсон байна.

УИХ-ын гишүүн М.Нара-Нарантуяа гэгчийн үг бол жирийн нэг лайвчны галзуурал биш. Түүний үг болгон экс Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн улс төр гэж уншигддаг болоод удаж байгаа. Тэр мөртлөө УИХ-ын гишүүдийг эгүүлэн татвал иргэний дайн гаргана гэж Л.Оюун-Эрдэнэ өөрийн амаараа нэгэнтээ хэлчихсэн.

Үндсэн хуулиа дээдэлдэг улсад тэрбээр эл үгнээсээ болж шоронд ордоггүй юм аа гэхнээ ордноос хөөгдөх ёстой байв. Учир нь, Монголоос бусад улсад хэн нэгэн улстөрлч эв нэгдэл, үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлсэн тохиолдолд хатуу, хүнд шийтгэлтэй. Харин Монголд өндөр дээд албан тушаал хашиж ирсэн нөхөд үндэсний аюулгүй байдлаар улс төр хийх нь хэвийн үзэгдэл. Үндсэндээ Үндэсний аюулгүй байдал, Үндсэн хуулийн заалт угтаа цагаан цаасан дээрх хоосон уриа лоозон мэдээж биш билээ.

Улс орны эдийн засаг, геополитикийн том давалгаа, засаглалын гүн ангал, авлигын сүлжээ гээд уг нь тархиа гашилгаж, гарцаа хайх ёстой бодит асуудлууд үй түмээрээ байна. Гэтэл сошиал лайвчин, популистуудын шидсэн яс үндэс угсаагаараа хуваагдан хэрэлдэж сууна. Нэг ёсондоо нийгмийн сэтгэл зүй маш гүн доройтолд орсны нэг илрэл. Цаашлаад үндэсний аюулгүй байдалд бодитоор нүүрлэж буй аюул. Тиймээс УИХ-ын гишүүдтэй ёс зүйн хариуцлага тооцохгүй бол улс орны эв нэгдлээр туг тахиж мэдэхээр болжээ.  

Үндэс угсаа, шашин шүтлэгээр нь ялган гадуурхаж, "чи, би"-дээ тулах нь улс төр, нийгмийн хамгийн бүдүүлэг, хамгийн аюултай хэлбэр. Үүнийг ч Үндсэн хуулиар хориглож өгсөн. Казак түмэн бол харь элэгтнүүд гэхээсээ Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан манай улсын цөөнх. Үндсэн хуулийн эсрэг бусдыг үндэс угсаа, үзэл бодлоор нь гадуурхсан М.Нара-Нарантуяаг Үндсэн хуулийн цэцэд өгөх ёстой.

Нөгөөтэйгөөр УИХ-ын гишүүдийг хэлсэн үг, хийсэн үйлдэлдээ эзэн болгохын тулд тэднийг эгүүлэн татах хүртэл арга хэмжээ авдаг болох ёстой. Учир нь, парламентын дархлаанаас илүү үндэсний дархлаа чухал. Тиймээс Ерөнхийлөгчийн санаачилан боловсруулсан УИХ-ын гишүүдийг эгүүлэн татах хууль бол нийгмийн нэг захиалга гэж хэлэхэд ч буруудахгүй болсон байна.

Хэн нэгэн улстөрч, аль нэг улс төрийн бүлэглэлийн луйвар, авлигын асуудал хурцдаж эхлэхэд олны анхаарлыг сарниулах ажиллагаа нь "үндсэрхэг үзэл" гэх хэзээд бэлэн, хамгийн амархан шатах хөзрийг шиддэг.

Томоохон мега төслүүд, төсвийн хуваарилалт, авлигын хэргүүд ар араасаа сөхөгдөж буй яг энэ цаг үед үндэстэн хоорондын зөрчлийг дэвэргэх нь хэнд ашигтай вэ? Эх орон нэрээр эх орноо тонож, улстөрч нэрээр улсаа хорлодог хэдхэн хүний тоглоом нь сүүлдээ шоглоом болох вий. Монголчууд өөр хоорондоо үндэс, угсаагаараа хэрэлдэх нь эцсийн дүндээ Монголд хортой.

Бид хоёр том гүрний дунд оршдог, геополитикийн хувь ч, газарзүйн хувьд албан бус хоригтой ард түмэн. Дотоодын  жижиг хагарал, үндэстэн хоорондын зөрчил нь гадныханд хамгийн том "өгөөш" нь болдог.

Гадаадын ил дайснаас дотоодын дайсан илүү хортой. Гадны явуулгад автсан дотоодын "хөлснийнхний" үг-үйлдэл л чухамдаа Монголыг хорлоно!