Монгол зэрэг 75 улсад тавьсан АНУ-ын визний хориг хүчингүй болов

NPR (2026-08-22)

Энэ оны нэгдүгээр сарын 21-нээс эхлэн Трампын засаг захиргаа нийт 75 улсын иргэдэд цагаачлалын виз олгох үйл явцыг тодорхойгүй хугацаагаар зогсоосон билээ. Хоригт Африк, Ази, Латин Америк, Ойрхи Дорнод, зүүн Европ зэрэг 75 улс орон багтсан бөгөөд тэдгээр жагсаалтад Монгол Улс орсон.

Тэгвэл Трампын засаг захиргаанаас 75 орны иргэдэд цагаачлалын виз олгохыг хориглосон шийдвэрийг холбооны шүүгч хүчингүй болгож, уг бодлого нь үндэс угсаагаар ялгаварлан гадуурхаж, цагаачлалын хуулийг зөрчсөн гэж мэдэгдэв.

Төрийн департмент энэ оны эхээр Афганистан, Бразил, Йемен болон бусад олон арван орны иргэдэд цагаачлалын виз олгохоо зогсоож байгаагаа мэдэгдсэн юм. Учир нь Трампын засаг захиргаа эдгээр улсын иргэдийг АНУ-д ирвэл нийгмийн халамж тусламж авах магадлалтай гэж үзжээ.

Нью-Йоркийн Өмнөд дүүргийн шүүгч Жанетт А. Варгасын Баасан гаригт гаргасан шийдвэрт дурдсанаар, консулын ажилтнууд мэдүүлэг гаргагчдыг АНУ-д биеэ даан амьдрах чадвартай гэж тодорхойлсон тохиолдолд ч уг бодлого нь цагаачлалын виз олгохыг хориглохоор байжээ.

"Олон талаар энэ нь тийм ч хэцүү хэрэг биш юм" гэж Варгас бичжээ. 1952 оны Цагаачлал ба иргэншлийн тухай хууль нь цагаачлалын виз олгоход үндэс угсаагаар ялгаварлан гадуурхахыг хориглодог болохыг Варгас тэмдэглэв. Гэвч Трампын засаг захиргааны бодлого нь тодорхой хүмүүст "зөвхөн тэдний үндэс угсаанд үндэслэн" цагаачлалын виз авахад нь хориг тавьсан гэж шүүгч бичжээ.

Шүүгч Варгас АНУ-ын дипломат санамж бичгээс иш татсан бөгөөд уг баримтад виз нь консулын газраас гарч амжаагүй хэдий ч аль хэдийн зөвшөөрөгдсөн виз мэдүүлэгчдэд цагаачлалын виз олгохоос татгалзахыг консулын газруудад зааварчилсан байжээ.

Трампын засаг захиргааны энэхүү бодлого нь "хуульд нийцээгүй" бөгөөд Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубиогийн эрх хэмжээнээс хэтэрсэн гэж Варгас мэдэгдэв. Шүүгчийн шийдвэрээр визний хоригийг хүчингүй болгож, мөн зөвхөн уг бодлогод үндэслэн виз олгохоос татгалзсан шийдвэрүүдийг хэрэгсэхгүй болгожээ.

Төрийн департментын төлөөлөгч NPR агентлагт хэлэхдээ, Трампын засаг захиргаа "виз мэдүүлэгчдийг шалгах, нягтлах хамгийн өндөр стандартыг мөрдүүлснээр Америкийн ард түмнийг хамгаалж байна" гэж мэдэгдээд, засаг захиргаа үргэлжилж буй шүүх хурлын талаар тайлбар хийхгүй гэж нэмж хэлэв. Төрийн департмент хориг тавихдаа "шинэ цагаачид Америкийн ард түмнээс шимэгчилж амьдрахгүй гэдгийг АНУ баталгаажуулж чадах хүртэл уг бодлого идэвхтэй хэрэгжинэ" гэж мэдэгдэж байсан юм.

Энэхүү хориг нь Трампын засаг захиргаанаас хууль ёсны болон хууль бус цагаачлалыг хязгаарлах чиглэлээр хэрэгжүүлж буй өргөн хүрээний хүчин чармайлтын нэг хэсэг байв. Нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн хэм хэмжээний дагуу Дээд шүүхээс АНУ-д хууль бусаар нэвтэрсэн эсвэл түр визтэй хууль ёсоор амьдарч, ажиллаж байгаа эцэг эхээс төрсөн хүүхдэд иргэншил олгохыг хориглохыг завдсан Трампын гүйцэтгэх захирамжийг буцааснаар АНУ-д төрснөөр иргэншил авах үндсэн хуулийн эрхийг хэвээр үлдээж байна. Анхан шатны шүүх уг захирамжийг Үндсэн хууль зөрчсөн гэж үзсэн тул хэзээ ч хэрэгжиж эхлээгүй юм.

Федераль засгийн газрын эсрэг шүүхийн заргад нэхэмжлэгчдийг төлөөлсөн "The Legal Aid Society" байгууллагын хянан зохицуулах өгөөжтэй хуульч Сюзан Велбер хэлэхдээ, 75 улсын визний хориг нь эдгээр зорилтот орнуудын оршин суугчид АНУ-д ирвэл нийгмийн нөөцийг ашиглах магадлалтай гэсэн "хуурмаг төсөөлөлд үндэслэсэн" гэжээ.

"Хуурмаг зүйл, худал хуурмаг мэдээлэл болон хэвшмэл буруу ойлголтод үндэслэсэн бодлогын эсрэг тэмцэж чадах бүртээ бид илүү шударга цагаачлалын тогтолцоог бүрдүүлж байгаа гэж би бодож байна" гэж Велбер хэлэв.

Шүүхийн заргад нэхэмжлэгчээр цагаачлалын хууль зүйн үйлчилгээ үзүүлдэг "Catholic Legal Immigration Network" болон "African Communities Together" байгууллагууд, мөн садан төрлийнхөө өмнөөс гэр бүлийн цагаачлалын хүсэлт гаргасан АНУ-ын зургаан иргэн, өөрсдийн өмнөөс хөдөлмөрийн цагаачлалын хүсэлт гаргасан "цагаачлах бодолтой" таван иргэн оролцжээ.

"75 орны хэмжээнд хууль ёсны визний боловсруулалтыг зогсоосон нь хууль ёсны цагаачлалын үйл явцыг ердийн дагуу дагаж мөрдөж байсан эхнэр, нөхөр, эцэг эх, хүүхдүүдийг бие биеэс нь тусгаарласан" гэж "Catholic Legal Immigration Network" байгууллагын гүйцэтгэх захирал Анна Галлахер мэдэгдэлдээ дурджээ.

Нэхэмжлэгчдийн хуульчид Баасан гаригийн шийдвэр нь тэдний үйлчлүүлэгчдэд цагаачлалын үйл явцаа үргэлжлүүлэх боломжийг олгоно гэж мэдэгдэв.

"75 орны олон мянган гэр бүлийн хувьд энэ шийдвэр нь асуудлыг тус бүрчлэн шударгаар эргэн авч үзэх боломж руу буцах, мөн хайртай хүмүүстэйгээ эргэн нэгдэх боломж юм" гэж "Catholic Legal Immigration Network"-ийг төлөөлөн оролцсон "Western Center on Law & Poverty" байгууллагын ахлах хуульч Антуанетт Дозиер хэлээд "Ямар ч засаг захиргаа мэдүүлэг гаргагчийн үндэс угсааг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэж үзсэнээсээ болж хуулийг даван гишгэх эрхгүй" гэжээ.