Метагийн эргэлтийн цэг

Технологийн салбарын аварга “Meta Platforms” компани өнөөдөр нэгэн зэрэг хоёр өөр туйл руу тэмүүлж байна. Нэг талаас хиймэл оюун ухааны (AI) "супер хүч" болох амбиц, нөгөө талаас 1990-ээд оны тамхины үйлдвэрлэлийнхний туулсан шиг хууль эрх зүйн томоохон хямрал. Одоогийн байдлаар тус компанийн AI салбарт гаргаж буй амжилт нь нийгмийн сүлжээний хор уршгаас үүдэлтэй шүүх хурлын бараан сүүдрийг халхалж байгаа мэт боловч энэ нь урт хугацааны эрсдэлийг бүрэн арилгаж чадахгүй юм.

Meta-ийн саяхан танилцуулсан Muse Spark загвар нь тус компанийн хувьд маш чухал эргэлтийн цэг боллоо. Өнгөрсөн жил Llama загварынхаа дэвшилтэт хувилбарыг гаргах гэж оролдоод амжилтгүй болж, хугацаа алдсаны дараа энэхүү шинэ загвар нь Meta-г "хиймэл оюуны өрсөлдөөн"-д эргүүлэн авчирлаа.

Muse Spark бол Марк Цукербергийн өнгөрсөн жил яаравчлан байгуулсан Meta Superintelligence Labs-аас төрөн гарсан анхны томоохон бүтээл юм. Artificial Analysis фирмийн үнэлгээгээр Muse Spark нь Google, OpenAI болон Anthropic-ийн шилдэг загваруудтай энэ тэнцүү өрсөлдөж байгаа бөгөөд өмнөх Llama загвараас чансааны хувьд асар том үсрэлт хийжээ. Bernstein-ийн шинжилгээнд дурдсанаар, Meta одоо "салбарын тэргүүлэгчидтэй мөр зэрэгцэхүйц идэвхтэй тоглогч" гэдгээ батлан харууллаа.

"Тамхины салбарынхан шиг" хуулийн занга

AI-ийн гайхалтай амжилтын цаана Meta-г хүндхэн сорилт хүлээж байна. Muse Spark-ийг танилцуулахаас ердөө хоёр долоо хоногийн өмнө тус компани шүүх дээр хоёр том ялагдал хүлээсэн юм. Шүүхийн шийдвэрээр Facebook болон Instagram платформуудыг хэрэглэгчдийн нийтэлсэн агуулгаас үүдэлтэй хохиролд "хууль ёсны хариуцлага хүлээх ёстой" гэж үзжээ.

Энэхүү шийдвэр нь 1990-ээд онд тамхины компаниудын эсрэг өрнөж байсан шүүх ажиллагаатай ижил "давалгаа"-г эхлүүлж магадгүй байна. Тухайн үед тамхины компаниуд бизнесийн арга барилаа өөрчилж, 206 тэрбум долларын нөхөн төлбөр төлөхөд хүрсэн түүхтэй. Одоо Meta-ийн эсрэг 4,000 гаруй иргэний нэхэмжлэл Калифорнид хүлээгдэж байгаа бөгөөд Лос Анжелесийн шүүхээс гаргасан "платформ нь хүүхдийг донтуулах загвартай" гэх дүгнэлт нь бусад шүүх хуралд хөтөч болох аюултай.

Санхүүгийн асар их зардал ба хөрөнгө оруулагчдын болгоомжлол

Meta-ийн AI амбиц нь үнэгүй ирээгүй. Тус компанийн санхүүгийн үзүүлэлтүүд гайхмаар өндөр байна. Өнгөрсөн жил $72 тэрбум зарцуулсан бол энэ жил $135 тэрбумд хүрэх төлөвтэй байна. Энэ нь Google-ийнхээс хоёр дахин их (орлогод эзлэх хувиар) зардал юм. Энэ салбарт зарцуулах мөнгө 42%-иар өсч, $81 тэрбумд хүрэхээр байна.

Шилдэг AI инженерүүдийг татахын тулд $100 саяас давсан цалин, урамшуулал амлаж байгаа нь зардлыг улам хөөсрүүлж байна.

Энэ оны хувьцааны үнэ болон индексын үзүүлэлт

Хэдийгээр Meta-ийн сурталчилгааны бизнес 41%-ийн ашигтай ажиллаж, AI өрсөлдөөнийг санхүүжүүлэх чадвартай байгаа ч хөрөнгө оруулагчид "хэт их зардал + хуулийн эрсдэл" гэсэн томъёоноос эмээж байна. Компанийн хувьцаа сүүлийн зургаан сард 14%-иар унасан бөгөөд одоо хамгийн хямд технологийн аварга компаниудын нэгд тооцогдож байна.

Олон жилийн турш интернэт компаниуд "Communications Decency Act"-ийн тодорхой заалтаар хэрэглэгчийн нийтэлсэн агуулгын төлөө хариуцлага хүлээхээс хамгаалагдсаар ирсэн. Гэвч Лос Анжелесийн шүүх энэхүү хамгаалалтыг "бүтээгдэхүүний загвар" (product design) гэх ойлголтоор тойрч гарлаа. Шүүх бүрэлдэхүүн Meta болон YouTube-ийг "хүүхдийг донтуулах замаар хохирол учруулах загвар зохион бүтээсэн" гэж үзэн хариуцлага тооцсон нь бусад 4,000 гаруй хэргийн хувьд "ногоон гэрэл" болж магадгүй байна.

Хэдийгээр эхний шатны шүүхээр тогтоосон $6 саяын торгууль нь Meta-ийн хувьд нэг цагийн орлогоос нь ч бага мөнгө боловч үүний араас ирэх нэхэмжлэлүүд болон бизнесийн загвараа өөрчлөх шаардлага нь асар том цохилт болно.

Марк Цукербергийн хамгийн том бооцоо

"Superintelligence" буюу хүнээс илүү ухаалаг AI-д хамгийн түрүүнд хүрэх. Тэрбээр энэ зорилгын төлөө компанийнхаа нийт орлогын 54%-ийг зөвхөн хөрөнгө оруулалтын зардалд (Capex) зарцуулахад бэлэн байна. Гэвч энэ мөрий нь эрсдэлтэй. Супер оюун ухаан бий болоход дор хаяж хэдэн жил шаардлагатай.

Тэр болтол Meta-ийн нийгмийн сүлжээний орлого тогтвортой байх ёстой. Хэрэв шүүхийн шийдвэрүүд зар сурталчилгааны механизмыг өөрчлөхөд хүрвэл AI-г санхүүжүүлэх "мөнгөний машин" зогсох аюултай.

Meta Platforms өнөөдөр хиймэл оюуны гэрэлт ирээдүй ба нийгмийн сүлжээний бараан түүх хоёрын дунд хавчигдаж байна. Muse Spark загвар нь хөрөнгө оруулагчдад итгэл найдвар төрүүлж, хувьцааны уналтыг түр зогсоосон ч хууль эрх зүйн "далайн давалгаа" цаана нь хүлээж байна.

1998 оны тамхины салбарын тохиролцоотой ижил нөхцөл байдал үүсвэл Meta санхүүгийн хувьд тэсэж үлдэх чадвартай (тамхины компаниудаас хамаагүй өндөр ашигтай тул). Гэхдээ технологийн хурдтай өөрчлөгдөж буй энэ үед орлогынхоо хагасаас илүүг AI-д зарцуулж буй компанид хуулийн зардал болон бизнесийн хязгаарлалт нь хүлээс болж, өрсөлдөх чадварыг нь сулруулах эрсдэлтэй юм.

Эцсийн дүндээ Meta-ийн AI-ийн ирээдүй нь түүний нийгмийн сүлжээний асуудлуудыг хэрхэн шийдэхээс шууд хамааралтай болж байна. Хиймэл оюун ухаан нь шүүхийн маргааны "утаа"-г хэсэгтээ сарниулж болох ч галыг нь бүрэн унтрааж чадахгүй нь тодорхой байна.