Монгол наадам монгол найраг
Д.ПҮРЭВДОРЖ “СУМЫН НААДАМ”
Суусрын гүйдэл салхин шанхаар наадан сэвэлзсэнээс
Суурь хөлгөн асрын шашир цацаг дэрвээ юу
Сумын наадмын дэвжээг өдөржин тойрох морьтноос
Суран жолоо атгасан өнгийн цэцэг ургаа юу
Дурлал гээч нь намайг бас л дахин жаргаахаар
Дугараг цагаан царайгаар наран дороос мишээв үү
Дулаан амьсгалд дасаалгүй бас л дахин зовоохоор
Дун цагаан шүдээр наадам ч дундаас инээв үү
Хайр гээч нь намайг бас л дахин жаргаахаар
Хайлган цайлган сэтгэлтэй хүний үртэй учруулав уу
Халуун дэрний хавьд бас л дахин зовоохоор
Хадамд очсон бэртэй хүнээс далдуур уулзуулав уу
Хүсэл гээч нь намайг бас л дахин жаргаахаар
Хүүхэн ялдам хонгорын ангир цээжийг түшүүлэв үү
Хүний хүнтэй дасгаж бас л дахин зовоохоор
Хүрэн шандан тэрлэгний суман хормой шүргүүлэв үү
Учрал гээч нь намайг бас л дахин жаргаахаар
Уруулын халуун амсраар зүрхний бал шимүүлэв үү
Уураг цээжний хагацалд бас л дахин зовоохоор
Улаан чулуун бэлзэг ядам хуруунд зүүлгэв үү
Борви нугалах хэвтэргүй борхон туулай хөөрхий
Бохирон жиргэх мөчиргүй болжмор шувуу хөөрхий
Болий гэвч болихгүй борхон зүрх минь хөөрхий
Больё гэвч болохгүй богинохон заяа минь хөөрхий
Б.ЛХАГВАСҮРЭН “ИЖИЙТЭЙГЭЭ ҮЗСЭН ТЭР ЖИЛИЙН НААДАМ”
Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам
Цэцэг нар хоёртоо бахардсан наадам
Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам
Чихэр инээд хоёртоо бялуурсан наадам
Наадамчдын зулай дээр
Нар голлон халуун байсан ч
Элбэг дээл шиг
Ижийнхээ сүүдэрт хярахад сэрүүхэн
Дан эмжээртэй
Даалимбан дээлнээс минь
Даавууны шинэхэн үнэр
Сэнгэнэх нь даанч сайхан.
Над шиг гоё хүнгүй
Тэр жилийн наадам
Нар хур тэнцсэн
Тэр жилийн наадам.
Долоогийн даваа
Нар хэвийлгэн шувтарч
Даага ирлээ! гэсэн шуугиан
Наадмын хөндийг дүүргэсэн сэн...
Тосон ирсэн хоёр тоос
Бичигтийн хөндийд томолдож
Тоос тоосны дундаас
Зургаан даага сугарсан сан...
Хошуу сүүл даран
Хоорондоо их ойрхон
Барианы газар
Бараа саахалтын хэртэй
Бэлчээрт хүрсэн нь л түрүүлнэ гэсэн аархал
Эмээл бүхэн дээр ноцож байхад
Бичигт хадны сүг зураг
Татвалзаж байх шиг санагдсан...
Хөтөлгөө гүүтэй өвгөн уяач хажууд байсныг
Хөөрч догдлохдоо би хараагүй байж...
Зөв талын дөрөөн сэнж хан хийлгэн
Жингэнэтэл үүрсэн хөтөлсөн гүү нь тэлүүлэв.
Зургаад нь явсан буурал даага
Зуузай даран янцгааснаа сүүл нь годойж
Хаанаас гарсан ид шид нь энэ вэ гэлтэй
Хар хурдаараа яралзан барианд магнайлав.
Хөлсийг нь хусахын зав өгөлгүй
Хөхөө хөхөх гэж эх рүүгээ шунгав.
Эхийнхээ дууг сонссон
Эсгэл даага сут юм билээ.
Ингэдэг гэдгийг нь мэддэг
Хашир уяач нум юм билээ.
Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам
Цэцэг нар хоёртоо бахардсан наадам
Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам
Чихэр инээд хоёртоо бялуурсан наадам
Н.НЯМДОРЖ "БЯЦХАН ТОЛГОЙН НААДАМ"
Би гэдэг нас арван наймтай ч
Бие сэтгэлээ барих эр тэвчээр султай
Өвгөн Бадамын Хандаа сэтгэл дунд уяатай
Өөрийн санаа гэвэл хамт наадамлахын хүслэнтэй
Бяцхан толгой наадам чилийсэн уртыг яана
Бардам бардам хөвгүүдээс Хандаагаа харамлаж
Уртхан цагаан Хурхын мойлтой бургасан дунд
Одод тонгойтол бидэн хоёр хайрандаа ивлэсэн
А.СҮГЛЭГМАА "ДЭЛХИЙД ГАНЦХАН НААДАМ"
Хаан Чингисийн зарлигаар хамаг Монголоо нэгтгэсэн
Хатан Мандухайн зоригоор харь дайснаа сөхрүүлсэн
Алунгоо эхийн сургаалаар эв эеэ бэхжүүлсэн
Алтан дэлхийн эзэгнэл агуу хүч Монголынх
Догшин баатар Зэвийн нум сум эвшсэн
Долоо долоо үеийн Хавт Хасарууд дэвсэн
Дорноос өрнийг тамгалсан ажнай хvлэг хатирсан
Домог амилан огшоох даншиг наадам Монголынх
Есөн хөлт цагаан сүлдээ хөх тэнгэртээ асаасан
Есөн цагаан хүслээ алтан нарандаа цацласан
Ерөөл билгийн мэндээ цэнхэр хадгандаа цацраасан
Ертөнцийн зүрхнээс дуурьсах цэнгэл баяр Монголынх
Уухай хадаан ялалтын тугаа мандуулж наадъя
Улс улсын сонорт түгээн дуулж наадъя
Умардаас дорныг донсолтол бие биелж наадъя
Уул уулсыг сэрээж өндөлзүүлэн байж наадъя
Агуу сүр хүчээ бахдан алдаршуулж наадъя
Ариун тусгаар тогтнолоо тунхаглан зарлаж наадъя
Арван зүгийн бурхдыг хурайлан аргадаж наадъя
Атаа таван тэнгэрийн мэлмийг баясгаж наадъя
Нүүдэл нүүдлийн жинг хураар аргамжиж наадъя
Нүнжиг ханхалсан өвгөдөө хойморьтоо дээдэлж наадъя
Нуга нугын зэлнээс гийнгоо нисгэж наадъя
Нутаг нутгийн харчуулын аархлаар гангарч наадъя
Морин хуурын чавхдасаар хорвоог уясааж наадъя
Молцог дэрвэх асрын цэгээнд бялхаж наадъя
Монголжингоо үзэсгэлэнгээ дээлэнд баринтаглаж наадъя
Мохошгүй тэнхээт бөхийн захыг мушгиж наадъя
Торгон тэрлэгний өнгөнд жаргал хээлж наадъя
Тормон нүдэн амрагтай дөрөө ижилсүүлж наадъя
Торшгүй шандаст соёолонгийн тоосонд умбаж наадъя
Товруу мөнгөн эрвээлж дээр салхи хөлөглөж наадъя
Бай мэргэн харваачдын цэцийг сорьж наадъя
Босоо хийморьт эрсийн мэхийг сонжиж наадъя
Бусгаа аргамаг хүлгийн хурдыг шагшиж наадъя
Буурал буурал түүхийн хэлхээс шаглаж наадъя
Дээдсийн алтан шастир дэгжиж дэлгэрэх наадам
Дээлтэй ардын соёл дэгжирхэж гоёх наадам
Дэнж дэнжийн гэрээс аварга төрдөг наадам
С.ДАШДООРОВ "ХОЙТОН ЖИЛИЙН НААДАМ"
Хоног өдөр улиран
Хорогдсоор л байна, гэвч
Хойтон жилийн наадам
Хол байна даа! Хол байна!
Аав тэр өдөр намайг
Аль морио уна гэх бол?
Эжий тэгэхэд ямар дээл
Эвхээсийг нь задлан өмс гэх бол?
Наадмын гурван хоногт
Унасан морь маань гундасхийвч
Нарны нь халуун илчинд
Гоёлын дээл маань гандасхийвч
Хамгийн түрүүнд наадмаас
Харьж ирэх сайхан.
Багачууд дүү нараа шуугиулан
Баярын чихэр түгээх сайхан.
Дэнж дэвсэг дээр цоллуулж
Хэний морьд айрагдсаныг
Дэвжээ талбай дээр шоволзож
Хэний хүү түрүүлснийг
Хамгийн түрүүнд наадмаас
Харьж ирээд ярих ч бас сайхан.
Настан нялхас ялгаагүй тэдэнд
Наадмын сонин дуулгах бүр ч сайхан.
Хоног өдөр улиран
Хорогдсоор л байна, гэвч
Хойтон жилийн наадам
Хол байна даа! Хол байна!
Зүүн голын Эгиймаа найз минь
Тэр өдөр ирдэг болов уу, яадаг бол?
Зүс нийлсэн мориор гоёё гэвэл
Тэр ер нь зөвшөөрдөг болов уу, яадаг бол?
Наадам хүртэл баяртай гэж
Найрсгаар тэр минь инээсэн юм сан.
Хойтон болтол баяртай гэж
Хонгор тэр минь хэлсэн юм сан.
Болзсон өдөр түргэхэн шиг
Болоосой гэж яарах юм.
Хонгор түүнээ харах сан гэж
Хоног өнжин яарах юм.
Барианд очоогүй морьд, хойтон
Түрүүлж ч мэднэ.
Харахсан гэж яарнам
Барилдаад үзүүрлэсэн залуу, хойтон
Давж ч мэднэ.
Үзэхсэн гэж яарнам.
Цэнхэр дурдан алчуураа Эгиймаа
Цэцэглэж зангидаад л ирэх байхдаа.
Учрахсан гэж яарах юм.
Хацар дээрх хонхорхой нь барааны газраас
Хайр татам тодорно байх даа.
Уулзахсан гэж яарах юм.
Малчин хүний болзоо гэдэг
Магадгүй ийм л урт байдаг юм.
Урт тэр болзоо шигээ
Уйдашгүй сайхан хайр байдаг юм.
Хоног өдөр улиран
Хорогдсоор л байна, гэвч
Хойтон жилийн наадам
Хол байна даа. Хол байна!
Mono.mn
Мэдээний нийтлэгч
