Хаменеи лалын ертөнцийг “бодит дайсан”-тайгаа нүүр тулахыг уриалав

Al Jazeera (2026-08-30)

Ираны Дээд удирдагч Можтаба Хаменеи бичгээр гаргасан мэдэгдэлдээ лалын шашинт орнуудын төрийн тэргүүнүүдэд "бодит дайсныг таньж, ойлгон, түүнтэй тэмцэхийг" уриалжээ.

Гадаад хэргийн дэд сайд Казем Гарибабади Хормузын хоолой хаалттай хэвээр байгаа бөгөөд Иран улс үүнийг нээхэд яарахгүй байгааг мэдэгдэв. Ираны Исламын хувьсгалт гвардийн корпус тус хоолойд хатуу хяналт тавьж байгаагаа мэдэгдээд АНУ-ын удирдагчдыг эрчим хүчний үнэд нөлөөлөхийн тулд энэ талаар худал мэдээлэл тарааж байна гэж буруутгалаа. Ирак улс Тегеран болон Вашингтоны хооронд "гүүр болохыг" эрмэлзэж байна гэж Иракийн Ерөнхий сайдын аюулгүй байдлын зөвлөх Касим аль-Аражи Аль-Жазира агентлагт мэдээлэв.

Цэргийн шинжээч, Румыны Тэнгисийн цэргийн чөлөөндөө гарсан офицер Александру Худистеану дээд удирдагчийн сүүлийн үеийн мэдэгдэл нь "Ираны баримталсаар ирсэн гол үзэл баримтлалтай яв цав нийцэж байна" гэв. Тэрбээр Аль-Жазира агентлагт хэлэхдээ: "Энэ бол бүс нутаг зөвхөн бүс нутагтаа хамаарах ёстой бөгөөд аюулгүй байдлын аливаа тохиролцоо, хэлэлцээр нь зөвхөн тухайн бүс нутгийн орнуудын хооронд хийгдэх ёстой гэсэн санаа юм. Энэ бол Ираны олон жилийн турш бий болгосон концепц" гэжээ. Худистеанугийн хэлснээр Иран улс нь "маш их сөрөн тэмцдэг орон" болохоо харуулсан. "Эндхийн бүс нутгийн аюулгүй байдлын аливаа архитектур нь Ираныг тогтоон барих бүрэлдэхүүн хэсгийг агуулах өндөр магадлалтай. Энэ нь хүсч буй эцсийн үр дүн мөн үү гэдэгт би эргэлзэж байна."

АНУ-ын Үндэсний аюулгүй байдлын ажилтан асан Марк Пфейфле хэлэхдээ, Вашингтон Ираны боловсруулаагүй тосыг худалдан авч буй Хятадын худалдан авагчдад хоёрдогч хориг арга хэмжээ авах шаардлагагүй болно гэж найдаж байгаа бөгөөд энэ арга хэмжээг нөөцөндөө үлдээж байна гэв. Тэрбээр Аль-Жазира агентлагт хэлэхдээ: "Трамп болон түүний Сангийн яам шаардлагатай болсон тохиолдолд ашиглах хэрэгсэл болгон үүнийг бэлэн байлгаж байгаа гэж би бодож байна" гэжээ.

Пфейфле хоёр орны эдийн засаг өөр хоорондоо нягт холбоотой хэвээр байгаа тул Бээжингийн эсрэг өргөн хүрээтэй арга хэмжээ авах нь дипломат ажиллагааны хувьд хүндрэлтэй гэдгийг тэмдэглээд, одоогийн гол зорилго нь Хятадыг бусад газраас тос худалдан авахад илүү таатай нөхцөлөөр хангах явдал юм гэв. Хятадын боловсруулах үйлдвэрүүд хоригт орсон Ираны тосыг хямдралтай үнээр худалдан авсан нь дэлхийн өрсөлдөгчдийнхөө эсрэг том давуу тал болсон гэж тэрбээр нэмж хэлэв. Мөн Бээжин Вашингтонд туслах сонирхолгүй байгаа бөгөөд харин Тегеранд нууцаар тусалж байж магадгүй гэв. "Хятадууд холын нүүдлээр тоглож байна. Америкчууд нь Иран дахь энэхүү дайнтай ижил олон өөр ажиллагаанд хутгалдан саатахыг харах нь тэдэнд огтхон ч асуудал биш" гэж тэр хэлэв.

Ши Жиньпин ирэх 9 дүгээр сарын 24-нд Вашингтон хотод Трамптай хэлэлцээр хийхээр төлөвлөж байна.