Оюутолгойн ачаар Рио Тинтогийн зэсийн үйлдвэрлэл 9%-иар өслөө

www.riotinto.com

Үнэ цэн бүхий дэлхийд тэргүүлэгч гурван бизнес нэгжийн зэс эквивалент (CuEq) олборлолт өмнөх оны мөн үеэс 9%-иар өсөв.

МЕЛЬБУРН, Австрали — Рио Тинто группийн Гүйцэтгэх захирал Саймон Тротт мэдэгдэхдээ -"Аюулгүй ажиллагаа бол манай бизнесийн тулгуур үндэс юм. Энэ оны эхээр Симанду болон Кеннекотт төслүүд дээр хоёр хамтран ажиллагч маань амиа алдсан харамсалтай явдал тохиолдлоо. Энэ нь ажилтан бүр ээлжээ дуусгаад гэртээ эсэн мэнд харих нөхцөлийг бүрдүүлэх ёстойг бидэнд сануулж байна.

Үйл ажиллагааны өндөр бүтээмж нь манай багц дахь зэс эквивалент олборлолтыг өмнөх оны мөн үеэс 9%-иар өсгөхөд нөлөөлөв. Тухайлбал, Оюутолгой төслийн гүний уурхайн олборлолт төлөвлөгөөний дагуу эрчимжиж, хөнгөн цагааны нэгдсэн бизнес дахин өндөр гүйцэтгэл үзүүллээ. Пилбара дахь төмрийн хүдрийн уурхайнууд эрчимтэй ажилласан боловч улирлын турш болсон хоёр удаагийн байгалийн хүчин зүйл тээвэрлэлтэд нөлөөлөв. Резолюшн Коппер (Resolution Copper) төсөл дээр газар солилцоог хийж дуусгаснаар, манай баг дэлхийн хамгийн том зэсийн ордуудын нэгийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах дараагийн шатандаа анхаарч байна.

Манай баг Ойрхи Дорнод дахь нөхцөл байдлыг анхааралтай ажиглахын зэрэгцээ үйл ажиллагааны хувьсан өөрчлөгдөж буй нөхцөлд өсөлт болон нийлүүлэлтийн сүлжээний тогтвортой байдлыг хангаж байна. Бидний хүчирхэг, оновчтой, хялбаршуулсан ажлын арга барил нь бүтээмжийн үр өгөөжийг хурдацтай хүртэх боломжийг олгож байна. Амласан ёсоор жил бүр хүртэх 650 сая ам.долларын үр ашгийг бүрэн хэрэгжүүлж дууссан бөгөөд цаашид үүнээс ч их үр дүнд хүрэх ажлууд үргэлжилж байна" гэлээ.

ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ТОЙМ

Зэс эквивалент (CuEq) үйлдвэрлэл өмнөх оны мөн үеэс 9%-иар өсөв.

Оюутолгой уурхайн үйл ажиллагаа амжилттай өргөжин тэлж байгаатай холбоотойгоор зэсийн үйлдвэрлэл өмнөх оны мөн үеэс 9%-иар өслөө. Резолюшн төслийн газар солилцоо 3-р сард дууссантай холбогдуулан өрөмдлөгийн ажил эхэлсэн.

Пилбара дахь Төмрийн хүдрийн нэгдүгээр улирлын үйлдвэрлэл 2018 оноос хойш хоёр дахь удаагаа өндөр үзүүлэлтэд хүрч, өмнөх оны мөн үеэс 13%-иар, борлуулалт 2%-иар тус тус өслөө. Халуун орны байгалийн хүчин зүйл Пилбарагийн тээвэрлэлтэд 8 сая орчим тонны алдагдал учруулсан бөгөөд үүний тал орчим хувийг нөхөн гүйцэтгэх төлөвлөгөөтэй байна. Симандугийн өндөр агуулгатай хүдрийн анхны бүтэн тээвэрлэлтийг Хятад руу амжилттай хүргэж, 4-р сард анхны борлуулалтаа хийв.

Хөнгөн цагааны хувьд нэгдсэн өртгийн сүлжээний уян хатан, хүчтэй байдал нь бокситын олборлолтод тохиолдсон цаг агаарын хүндрэлийг амжилттай нөхөж чадлаа.

Лити олборлох Fenix 1B болон Sal de Vida төслүүдийн механик угсралт төлөвлөгөөний дагуу дуусч, 2026 оны хоёрдугаар хагаст анхны бүтээгдэхүүнээ гаргахаар ажиллаж байна.

АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГАА

Аюулгүй ажиллагаа нь манай нэн тэргүүний зорилт хэвээр байна. Бид бүх шатандаа аюулгүй ажиллагаанд анхаарлаа хандуулж, стандарт дүрмээ хялбаршуулан, хамгийн чухал асуудлуудад төвлөрч байна. Үүний гол цөм нь эрсдэлийн удирдлага буюу үхэлд хүргэх аюулаас урьдчилан сэргийлэх хяналтуудыг тодорхой болгох, тогтмол хэрэгжүүлэх, удирдагчдын хариуцлагыг өндөржүүлэхэд оршино.

Улирлын туршид Симанду болон Кеннекотт төслүүд дээр гарсан харамсалтай ослын дараа хоёр төслийн үйл ажиллагааг нэн даруй зогсоож, нөхцөл байдал бүрдмэгц үе шаттайгаар дахин эхлүүлсэн. Кеннекотт гүний уурхайн төслийн үйл ажиллагаа 4-р сарын 16-наас эхлэн шат дараатайгаар сэргэж байна.

Оюутолгойн гүний уурхайн олборлолт төлөвлөгөөний дагуу эрчимжиж, Рио Тинтогийн зэсийн үйлдвэрлэл 9%-иар өссөн нь Монгол Улсын эдийн засагт шууд болон шууд бус хэд хэдэн эерэг нөлөөг үзүүлэхээр байна.

ТӨСВИЙН ОРЛОГО БА ТАТВАРЫН БҮРДҮҮЛЭЛТ

Оюутолгой бол Монгол Улсын татварын хамгийн том бүрдүүлэгч. Үйлдвэрлэл 9%-иар өснө гэдэг нь борлуулалтын орлого нэмэгдэж, улмаар дараах төлбөрүүд өснө гэсэн үг:

• Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр (АМНАТ): Борлуулалтын орлогоос шууд тооцдог тул үйлдвэрлэл нэмэгдэх тусам улсын төсөвт орох мөнгө өснө.

• Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар: Гүний уурхайн олборлолт тогтворжиж, ашиг ажиллаж эхэлснээр ирээдүйн татварын суурь тэлнэ.

ВАЛЮТЫН ОРОХ УРСГАЛ БА ТӨГРӨГИЙН ХАНШ

Зэсийн баяжмалын экспорт нэмэгдсэнээр Монголд орж ирэх ам.долларын хэмжээ ихэснэ. Энэ нь:

• Гадаад валютын нөөцийг зузаатгах: Монголбанкны валютын нөөц нэмэгдсэнээр төгрөгийн ханш огцом сулрахаас сэргийлж, макро эдийн засгийн тогтвортой байдлыг хангана.

• Төлбөрийн тэнцэл: Экспортын орлого өссөнөөр гадаад худалдааны тэнцэл эерэг гарахад голлох үүрэг гүйцэтгэнэ.

ЭДИЙН ЗАСГИЙН ӨСӨЛТ (ДНБ)

Монгол Улсын Дотоодын нийт бүтээгдэхүүний (ДНБ) өсөлтийн тодорхой хувийг Оюутолгой дангаараа бүрдүүлдэг. Гүний уурхайн "ramp-up" буюу үйлдвэрлэлийг эрчимжүүлэх шат амжилттай байгаа нь 2026 онд Монгол Улсын эдийн засаг төлөвлөсөн ёсоор 6-8%-иар өсөх гол хөшүүрэг болно.

ДАГАЛДАХ БИЗНЕСҮҮД БА АЖЛЫН БАЙР

Үйлдвэрлэл өсөхийн хэрээр уурхайн үйл ажиллагаанд шаардагдах ханган нийлүүлэлт нэмэгддэг.

• Дотоодын ханган нийлүүлэгчид: Тээвэр, хоол хүнс, засвар үйлчилгээ үзүүлдэг 800 гаруй монгол компанийн ажлын ачаалал, орлого нэмэгдэнэ.

• Ажлын байрны тогтвортой байдал: Үйл ажиллагаа тогтвортой өсөж байгаа нь уурхайд ажиллаж буй 20,000 гаруй монгол ажилчдын ажлын байрны баталгаа болохоос гадна шинээр нарийн мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэгдэх боломжийг олгодог.

ОЛОН УЛСЫН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАГЧДЫН ИТГЭЛ

Рио Тинто дэлхийн зах зээлд Оюутолгойн үйл ажиллагааг "амжилттай, төлөвлөгөөний дагуу" гэж мэдээлэх нь Монгол Улс руу чиглэх гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтад эерэг дохио болдог. Энэ нь бусад салбарт (эрчим хүч, технологи, дэд бүтэц) гадны хөрөнгө оруулалт татах суурь нөхцөлийг бүрдүүлнэ.

Эцэст нь дүгнэж хэлэхэд Оюутолгойн үйлдвэрлэлийн энэхүү өсөлт нь Монгол Улсын 2026 оны төсөв болон валютын нөөцөд "амь тариа" болж, эдийн засгийн ерөнхий идэвхжлийг дэмжих гол хүчин зүйл болохоор байна.

Оюутолгойн гүний уурхайн олборлолт оргил үедээ хүрэхэд (2028-2030 он орчим) Монгол Улс дэлхийн зэсийн зах зээлийн гол тоглогч болно.